Om te solderen heb je gereedschap nodig, namelijk:

    - Soldeerbout of soldeerstation
    - Soldeerdsel, al dan niet met lood
    - Derde hand (optioneel maar aangeraden)


Deze 3 toestellen gaan je helpen sterke elektrische contacten te maken. De soldeerbout creëert de warmte die het soldeersel doet smelten. Het gesmolten soldeersel creëert een sterke, elektrische verbinding tussen twee onderdelen. De derde hand is een handig hulpstuk om je component of draad op zijn plaats te houden terwijl je je soldeerbout in het ene en je soldeersel in het andere hand houdt.


Zoals hierboven vermeld bestaan er verschillende types soldeersel, deze verschillen van elkaar in dikte en chemische samenstelling. Het meest courante type soldeersel is 1mm dik en bevat lood (40% lood, 60% tin). Het lood zorgt ervoor dat je componenten makkelijker vertinnen. Het is belangrijk te weten dat de dampen die met het solderen met lood vrijkomen niet gezond zijn. Indien je veel soldeert, is het aan te raden een goede luchtafvoer te voorzien in de ruimte. Dit zal ervoor zorgen dat je niet teveel schadelijke gassen inademt. Nu je het juiste soldeersel hebt uitgekozen is het tijd om de juiste soldeerstift te kiezen. De stift is best iets kleiner dan het object dat je soldeert, dit zal je toelaten preciezer te werken.  


Wanneer je al het nodige materiaal hebt verzameld warm je het soldeerijzer op. Indien je een soldeerstation met instelbare temperatuur gebruikt, stel je de warmte in functie van het type soldeersel in. Voor loodvrij soldeersel (SnAgCu) is de smelttemperatuur 420 °C, voor soldeersel met lood (40%) stel je de temperatuur op 350 °C in.


Eens de soldeerbout warm is kunnen we deze gemakkelijk kuisen. Het is belangrijk dit voor ieder gebruik te doen, dit zorgt ervoor dat je contacten altijd proper zullen zijn. De soldeerstift kuisen we door middel van staalwol of een vochtige spons. Eens al het oude soldeersel van de stift is verwijderd, vertin je de stift met wat vers soldeersel. Dit doe je door een beetje soldeersel (0,5 cm) tegen je stift te doen smelten.



Draden solderen


Als je twee draden aan elkaar soldeert, strip je deze eerst met een striptang. Vervolgens draai je de 2 gestripte koperen draden samen en klem je ze vast in de derde hand. Daarna neem je je soldeerbout en het soldeersel in je twee handen. Houd de punt van je soldeerbout tegen de vastgeklemde koperdraad om deze op te warmen. Het is best dat je de soldeerbout niet juist naast de isolatie van de draad houdt. Dit kan er namelijk voor zorgen dat je deze smelt. Na 2 à 5 seconden zal de koperdraad warm genoeg zijn om het soldeersel te doen smelten. SMELT HET SOLDEERSEL NIET OP JE SOLDEERBOUT! Dit zal het namelijk moeilijker maken om het soldeersel vervolgens op de juiste plaats te krijgen. Het doel is om beide koperdraden te vertinnen zonder dat er zich een druppel van tin op vormt. Eens je dit hebt bereikt laat je je draden even afkoelen en dan ben je klaar!


Solderen op een PCB


Componenten op een PCB solderen is iets technischer dan draden aan elkaar solderen. Dit komt doordat je preciezer te werk moet gaan aangezien je componenten kleiner zijn. Net zoals bij het solderen van draden is de eerste stap het afkuisen van je soldeerpunt. Dit doe je door middel van staalwol of een vochtige spons. Indien je PCB vuil of geoxideerd is moet je deze eerst kuisen. Het opkuisen van je contacten kan je met PCC of IPA doen, de oxidatie kan je best weghalen met een fiberpen.


Net zoals bij het solderen van draden gaan we ook hier het soldeersel niet doen smelten op de soldeerbout maar op het PCB. Let hier wel op dat je het PCB niet te veel opwarmt, dit kan namelijk de componenten en/of het bord beschadigen. Bij “through hole” solderen steek je de benen van de componenten door de voorziene gaten in de PCB. Daar waar het been van je component door het PCB komt plaats je je soldeerbout. (zie tutorial: https://www.youtube.com/watch?v=myyWEEYjjuU&feature=youtu.be)


Het is belangrijk dat je hier net genoeg soldeersel gebruikt. Indien je teveel gebruikt kan het soldeersel een kortsluiting creëren met naburig contact. Wanneer je te weinig gebruikt is er mogelijks niet genoeg soldeersel om een goed contact te creëren en zal je circuit niet naar behoren functioneren.


Eens je soldeersel is afgekoeld kan je de metalen benen die uit je PCB steken afknippen. Dit doe je door middel van een kniptang, het is hier aangeraden om de benen zo kort mogelijk bij het PCB af te knippen.


Dit zijn de meest voorkomende praktische voorbeelden van solderen. De technieken die we hierboven hebben overlopen kan je op tal van andere componenten en toestellen toepassen.


Veel soldeerplezier!



Elak Electronics